Spataderen

Spataderen, ook wel varices genoemd, kunnen in verschillende lichaamsdelen voorkomen. Zo kunnen spataderen in de benen ontstaan of in de endeldarm, dan noemen we ze aambeien. Er zijn veel behandelingen beschikbaar om spataderen te verwijderen, maar niet elke behandeling is geschikt voor iedere situatie. Op deze pagina lees je meer over de verschillende behandelmethodes en welke het beste bij jou spataderen past.

Wat zijn spataderen?

Spataderen zijn verwijde bloedvaten die dicht onder de huid komen te liggen. De wand van de bloedvaten is dan minder sterk en elastisch, waardoor ze makkelijker uitzetten en het bloedvat wijder wordt. Dit komt vaak door een verminderde werking van de kleppen in de bloedvaten, waardoor het bloed terugstroomt en de spataderen zich vullen met bloed. In andere gevallen worden spataderen veroorzaakt door mensen die in het verleden trombose hebben gehad. Zijn spataderen gevaarlijk? Nee, Spataderen kunnen pijnlijk zijn en jeuken, maar ze zijn gelukkig meestal onschuldig. Spataderen zien eruit als bruine vlekken of blauwe of paarse lijnen onder de huid en kunnen dik, knoestig en gekronkeld zijn. In sommige gevallen kan dit zelfs leiden tot eczeem en vocht in de benen, ook wel open been genoemd. Dit kan je pijnlijke benen of kuiten veroorzaken, een ander veel voorkomende klacht zijn rusteloze benen. Wanneer dit het geval is, kun je je laten behandelen.

Spataderen komen voor bij ongeveer één op de tien Nederlanders. Over het algemeen komen vaker spataderen bij vrouwen dan bij mannen voor. Ook leeftijd, erfelijkheid en overgewicht spelen een rol in het ontstaan van spataderen. Daarnaast ontstaan spataderen door langdurig staan of zitten en kunnen beginnende spataderen ontstaan en verergeren.

De mogelijke oorzaken van spataderen zitten meestal op erfelijke aanleg. Daarnaast kan overgewicht en zwangerschap de kans op spataderen vergroten. Mensen met een staand beroep hebben ook een verhoogde kans op spataderen. Daarnaast kunnen spataderen ontstaan doordat ze knellende schoenen dragen.

Wanneer spataderen behandeling nodig?

Spataderen hoeven niet altijd behandeld te worden. Vaak zijn spataderen onschuldig en gaan de meeste spataderen vanzelf weer over. Wanneer spataderen echter pijnlijk of jeukend zijn, kan behandeling nodig zijn. Ook wanneer de spataderen erg groot zijn of veel vocht ophoopt in de bene, is het verstandig om naar de dokter te gaan. Dit kan dan leiden tot een infectie of andere problemen. Doordat de kleppen in het bloedvat niet goed werken, kan er geen bloed doorheen stromen, dit geeft pijnlijke klachten. Wanneer er een medische indicatie voor spataderen is, kun je de behandeling vergoed krijgen van je zorgverzekering. De huisarts verwijst je dan door.

Eerste consult

Tijdens het eerste consult zullen de medisch specialisten je benen bekijken en wordt een lichamelijk onderzoek gedaan om te kijken hoe de spataderen veroorzaakt zijn en welke behandeling het best bij jouw situatie past. Dit is afhankelijk van een aantal factoren. Oudere mensen hebben meestal vaker last van spat aderen. Als je ouder wordt loop je nu eenmaal een verhoogd risico op spataderen. Soms kan er een aanvullend onderzoek nodig zijn.

Behandeling spataderen (verwijde aders)

Er zijn verschillende behandelingen beschikbaar voor spataderen verwijderen. Welke behandeling het beste bij jou spataderen past, hangt af van de ernst van de spataderen en je persoonlijke wensen. Soms is een operatie nodig, maar vaak kunnen spataderen ook met minder ingrijpende behandelingen verwijderd worden. De behandeling van spataderen wordt onder plaatselijke verdoving of algehele verdoving uitgevoerd.

Operatieve behandeling spataderen

Een operatieve behandeling is meestal alleen nodig wanneer de spataderen erg groot of hard zijn. De spataderen worden dan chirurgisch verwijderd. Dit is een ingrijpende behandeling en je moet hierna vaak nog wel fysiotherapie of oefeningen doen om de klachten te verminderen. Bij een operatieve behandeling voor je spataderen, krijg je onder algehele anesthesie of een ruggenprik verdooft. Daarna worden de spataderen via een kleine incisie uit het been verwijderd.

Sclerocompressie (‘dichtspuiten’)

Dit is een minder ingrijpende behandeling waarbij de spataderen worden dicht gespoten. Dit wordt met een speciale lijm gedaan dat in de spatader wordt gespoten. De spatader verstopt dan, waardoor er geen bloed meer doorheen kan stromen. Daardoor zal het lichaam de ader zelf opruimen. Na sclerocompressie moet je vaak nog wel elastische kousen of band dragen, omdat er dan eerst nog vocht uit de spatader kan lekken. Sclerocompressie is pijnloos en wordt door dermatologen of plastisch chirurgen uitgevoerd.

Ambulante flebectomie van Müller

Bij deze behandeling worden spataderen met een klein snijwondje uit het been gehaald. De spatader wordt dan via een staafje naar boven getrokken en afgeknipt. Dit is een minder ingrijpende operatie en je kunt dezelfde dag weer naar huis. Wel moet je na de ambulante flebectomie van Müller vaak nog wel een steunkous of band dragen, omdat er dan eerst nog vocht uit het been kan lekken. Deze operatie is in feite hetzelfde als de operatieve behandeling, maar deze behandeling is ook geschikt voor minder grote spataderen en kan onder lokale verdoving worden uitgevoerd.

Endoveneuze Lasertherapie (EVLT)

Bij deze behandeling wordt er een klein snijwondje gemaakt in het bovenbeen. Daarna wordt met behulp van een dunne katheter een laserdraad in de spatader gebracht. De spatader sluit dan samen en er stroomt geen bloed meer doorheen. Deze behandeling is momenteel nog vrij nieuw en wordt nog niet veel uitgevoerd. Echter is dit wel de meest fijne behandeling omdat ook deze behandeling onder lokale verdoving kan worden uitgevoerd en er maar weinig in de huid gesneden wordt. Na de laser therapie wordt de uitgeschakelde bloedvat zelf door het lichaam opgeruimd.

Transcutane Lasertherapie (TCLT)

Bij deze behandeling wordt een laser op de spatader gericht, waardoor de spatader dichtslibt. De spatader verstopt dan en er stroomt geen bloed meer doorheen. Deze behandeling wordt uitgevoerd op de kleinste spataderen ook wel takkebosvenen genoemd. TCLT is een minder ingrijpende behandeling en je kunt dezelfde dag weer naar huis. Wanneer je spataderen krijgt kun je dus het best meteen voor een behandeling gaan.

Na de behandeling

Wanneer spataderen operatief of met een andere behandeling zijn behandeld, moet je vaak nog wel een steunkous of steunband dragen. Dit voorkomt dat er vocht uit de spatader kan lekken en het helpt spataderen te voorkomen. Daarnaast is het belangrijk om na de behandeling regelmatig te bewegen, bijvoorbeeld door dagelijks een halfuur te wandelen of fietsen. Beweging stimuleert de bloedcirculatie en dat is goed voor je benen. Wanneer je spataderen hebt, is het ook belangrijk om je benen elke dag te masseren met een speciale crème of olie. Dit stimuleert de bloedcirculatie en voorkomt jeuk en irritatie. Ook helpt het bij het voorkomen van spataderen.